 |
 |
 |
|
|
Zeytinin İklim İstekleri
Ülkemizde Marmara, Ege, Akdeniz ve güneydoğu Anadolu bölgelerine has bir tür olan zeytin bitkisi son zamanlarda Artvin, Trabzon ve Samsun’da da yetiştirilebilmektedir. Iğdır ilimizde de belki zeytin yetişebilir. Çünkü Iğdır’da pamuk yetişebildiğine göre zeytinde yetişebilir. Zeytin nemden olumsuz etkilendiği için deniz kenarlarından 1 - 2 km içerlerde yetiştirilmelidir. Rakımı 880 m olan yerlere kadar yetişebilse de 500 – 600 m’den yüksek olan yerlerde zeytin yetiştiriciliği riskli olduğundan tavsiye edilmez.
Kahramanmaraş merkez ilçenin çevresi zeytin yetiştiriciliğinin kuzey sınırlarını oluşturur.
Zeytinin Toprak İstekleri
Zeytin tarımı günümüze kadar daha çok başka bir tarımın yapılamayacağı yerlerde ve topraklarda yapılmakta ise de pazar değerinin yükselmesi ile sulu ve toprak kalitesi iyi olan arazilerde de yetiştirilmeye başlanmıştır. Genel manada bütün bitkiler fiziki ve kimyevi yapısı düzenli topraklarda çok daha iyi gelişirler ama zeytin yapısı bozuk topraklarda da yetişebilmektedir.
Toprak Hazırlığı Ve Dikim çalışmaları
Zeytin tesis edilecek bahçenin fiziki şartları iyi tahlil edilmelidir. Eğer su birikintileri oluşacak bir zemin yapısı varsa su yun tahliye edileceği arklar açılmalıdır. Kurulacak bahçe meyilli bir arazi ise mümkün olduğunca teraslama çalışması yapılamalıdır. Böylece tarlanın su tutma seviyesi yükseltilebilir.
Fidanların dikileceği ocaklar mümkünse birkaç ay önce açılmalı ve dikim yapılacak ocakların güneşlenmesi sağlanmalıdır. Dikim yapılırken yanmış hayvan gübresi ile topraklar karıştırılarak fiziki ve kimyevi yapısı iyileşmiş bir toprak yapısı oluşturulmalıdır.
Tesis edilecek bahçenin sulanma imkanı varsa fidanlar 5x5 metre ölçülerinde dikilmeli, sulanma imkanı olmayan ve yağışların yetersiz olduğu yerlerde bu ölçüler 6x6 ya da 7x7 metre aralıklarında olabilir.
Dikim zamanı sonbahar sonları ile ilkbahar başlarına kadar devam eder. Kış şartlarının ılıman olduğu yerlerde sonbaharda dikilmeli, nispeten daha sert olan yerlerde kış sonlarında dikilmelidir. Dikilen fidanların boyu 1m’den fazla ise 80 – 100 cm’den boynu vurularak, o yükseklikten taçlandırılmalıdır.
Zeytinlik Bakımı
Ülkemizde sağlıklı bir zeytin bahçesi bakımından bahsetmek zordur. Çünkü yılların yanlış kanaatleri hala kırılabilmiş değil. Hâlâ en verimsiz ve şartları itibari ile en kötü durumdaki arazilere zeytin bahçesi kurulmakta. Dolayısı ile sağlıklı ve güzel ürün miktarı oldukça az. Bu yanlış kanaatin düzeltilerek bir an evvel zeytin ağaçlarının da diğer ağaçlar gibi bakımla veriminin çok artacağı bilinmelidir.
Bize tecrübesini aktaran bir bahçe sahibi “susuz şartlarda 2 teneke yağ alırken sulayarak bu yağ miktarının 5 tenekeye çıktığını” söylemiştir. Ki bu fark sadece sulama ile ortaya çıkan bir farktır. Eğer diğer bakım işlemlerini de gerçekleştirse verimin daha da yükseleceği ortadadır.
Budama
Budama değişik zaman ve yaşlarda değişik amaçlarla ağacın bazı sürgün ve dallarının kesilmesidir. Budama yoluyla ağaçtan elde edilecek verim miktarı artırılır ve daha çabuk verime yatması sağlanır. Bu bütün ağaçlar için söylenecek genel bir ilkedir. Zeytin için söylenecek söz ise: Zeytinin diğer ağaçlara göre çok daha fazla güneş ışığına ihtiyaç gösterdiğidir. B sebeple budama zeytin ağaçları için çok mühimdir. Budama ile hem güneş ile ağacın ilişkisi düzenlenirken hem de verimden düşmüş olan dalların çıkarılması sağlanır. Budama zamanı Şubat ve Mart arasıdır.