 |
 |
 |
Tüplü veya köklü, aşısız ceviz fidanı talepleri de karşılanmaktadır. |
|
TÜRKİYE CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN ÇEŞİTLER
ŞEBİN : Şebin cevizi, Şebinkarahisar ilçesinin Kırgöz mahallesinden tespit edilmiştir. Çeşidin orijinindeki meyve ağırlığının ortalaması 9,4 gr, iç ağırlığı 6,6 gr, iç randımanı %63 ve yağ içeriği ise %69,4 olarak belirlenmiştir. Çeşidin Tokat ili Niksar ilçesi ekolojik şartlarında ortalama meyve ağırlığı 11,36 gr, iç ağırlığı 7,44 gr, iç randımanı %65,14 ve yağ içeriği ise %67 olarak belirlenmiştir. Niksar ekolojik şartlarında çeşitte salkımda 2-4 meyve ve yan dallarda ise %30-40 arasında meyve teşekkülü tespit edilmiştir. Eylül sonlarında hasat edilen çeşidin çiçeklenme tipi protandri dir. Çeşidin ağaçları yayvan bir taç gelişimi sunar. Çeşit için tavsiye edilen tozlayıcı çeşit Bilecik ceviz çeşididir.
Şebin çeşidini değerli kılan bazı özellikleri; Çeşidin olumsuz özellikleri;
* Diğer standart yerli çeşitlere göre daha yüksek verim, * Meyve iç kurduna hassasiyet
* Erken meyveye yatma * Kurağa hassasiyet
* Salkımda en az 2-4 adet meyve sayısı * Güneş yanıklığına hassasiyet
* İnce kabuklu olması
* İç cevizin kabuktan kolay ve bütün olarak çıkması
* İç cevizin açık renkli olması
* Düşük oranda iç büzüşmesi
Şebin ceviz çeşidinin kurağa ve güneş yanıklığına hassas olması sebebiyle özellikle Haziran ve Eylül ayları arasında iç ceviz kalitesi üzerine mutlak manada etki eden sudur. Su sıkıntı çekilen yerlerde ilave sulamalara önem verilmelidir.
BİLECİK : Ortalama meyve ağırlığı 10,4 gr, iç ağırlığı 5,2 gr, iç oranı %50, iç ceviz yağ oranı %62, iç ceviz protein oranı %12 olup, kuru tüketimde kullanılabilen bir çeşittir. Eylül sonlarında hasat edilir. Bilecik ceviz çeşidi ülkemiz ceviz yetiştiriciliğinde daha çok Şebin ceviz çeşidi için tozlayıcı olarak kullanılmaktadır. Bilecik ceviz çeşidi, Şebin ceviz çeşidine göre daha dikine büyüme göstermektedir.
KALAYCI : Daha çok K.Maraş yöresinde bilinen, ancak tescilli olmayan bir hattır. Bertiz yöresinde yaşamış olan Kalaycı soy isimli bir çiftçimizin eliyle meşhur olmuştur. Aynı zamanda "Kemallı aşısı" olarak ta bilinir. Meyve iç ağırlığının 7 gr olması ve iç renginin beyaz olması meşhur olmasında en önemli unsurdur. Daha çok 1200 - 1300 rakımlarında yaygın olarak yetişmektedir. Farklı iklim yapılarında ve bakım şartlarında meyve özellikleri değişiklik gösterebilir. Tabii vejetasyon alanlarında susuz olarak ta yetişmesine rağmen düşük rakımlarda su ihtiyacı daha fazladır.
BAHRİ : Daha çok K.Maraş yöresinde bilinen, ancak tescilli olmayan bir çeşittir. Halkın edindiği tecrübelere istinaden Ahır dağının güney yamaçlarında daha yaygın yetiştiği söylenmektedir. Buna göre 800-1000 arası rakımlarda daha elverişli meyve verdiği kabul edilir. İç ağırlığı 6 gr dır. Kalaycıya nispetle meyve iç rengi daha koyudur. Ülkemiz ceviz yetiştiriciliği için çeşit adayı olabilecek bir hattır.
KÖFTE : K.Maraş iline bağlı Çağlayancerit ilçesinden tespit edilen bir hattır. Meyve özellikleri itibarıyla elverişli bir çeşit olabileceği müşahade edilmiştir. Çoğaltılması ve dolayısıyla ülkemiz ceviz yetiştiriciliğine kazandırılması faydalı olacaktır.
MİHRİBAN : K.Maraş iline bağlı bir köyden tespit edilen bir hattır. Meyve özellikleri itibarıyla elverişli bir çeşit olabileceği müşahade edilmiştir. Çoğaltılması ve dolayısıyla ülkemiz ceviz yetiştiriciliğine kazandırılması faydalı olacaktır.
YALOVA -1 : Ortalama meyve ağırlığı 15,5 gr, iç ağırlığı 7,5 gr, iç oranı %48, iç ceviz yağ oranı %70, iç ceviz protein oranı %23 olup, taze ve kuru tüketimi de kullanılabilen bir çeşittir. Tavsiye edilen tozlayıcılar; Yalova-4 ve Şebin ceviz çeşitleridir.
YALOVA -2 : Bu çeşitte fidan üretimi Tarım Bakanlığı'nca durdurulmuştur.
YALOVA -3 : Ortalama meyve ağırlığı 12,1 gr, iç ağırlığı 6,4 gr, iç oranı %53, iç ceviz yağ oranı %71, iç ceviz protein oranı %21 olup, kuru tüketimde kullanılabilen bir çeşittir. Tavsiye edilen tozlayıcısı Yalova-1 dir.
YALOVA -4 : Ortalama meyve ağırlığı 12,9 gr, iç ağırlığı 6,8 gr, iç oranı %53, iç ceviz yağ oranı %73, iç ceviz protein oranı %17 olup, kuru tüketimde kullanılabilen bir çeşittir.
DÜNYA CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN ÇEŞİTLER
HARTLEY : 1952 yıllarında ceviz yetiştiriciliğinde bu çeşitle kapama ceviz bahçeleri kurulmaya başlanmıştır. Son yıllarda Chandler'e göre meşhurluğunu yitirmiştir. Hartleyin yan dallarda meyve verme oranı %5-10 arasında değişir. Meyveye yatması Chandlere göre çok daha geçtir. Bu çeşidi değerli kılan en önemli özelliği iç ceviz kalitesinin çok yüksek olmasıdır. Uygun olmayan toprak şartlarında, su sıkıntısının gözlendiği yerlerde Hartley in yetiştirilmesi uygun olmayacaktır.
FRANQUETTE : Eski bir Fransız çeşididir. Bu çeşidin yan tomurcuklarda düşük oranda meyve vermesi, iri ağaçlı olması ve nispeten düşük verimde olması sebebiyle son yıllarda sınırlı olarak dikilmektedir.
CHANDLER (UC64-172) : Pedro x 56-224 melezidir. Yan dallarda meyve verme oranı %80-90 dır. Bu çeşit iç ceviz yetiştiriciliği için çok müsait olarak kabul edilmektedir. İç oranı %49, iç ceviz ağırlığı 6,5 gr, açık renkli iç ceviz oranı ise %90-100 dür. Orta derecede kuvvete gelişen çeşitte yarı dik bir taç gelişimi gözlenir. Son yıllarda meşhur bir çeşit olarak geniş bir dikim alanı bulmuştur.
PEDRO (UC54-113) : Conway Mayette x Payne melezidir. Erken çiçeklenen çeşitler için tozlayıcı bir çeşit olarak kullanılır. Yan tomurcuklarda meyve oranı %65 tir. İç ceviz ağırlığı 5,6 gr, iç oranı %47 ve açık renkli iç ceviz oranı ise %85 tir. Sıcak bölgelerde meyve kalitesi düşüktür.
PAYNE : ABD ceviz yetiştiriciliğinde 1920 yılından bu yana kullanılan, tesadüf çöğüründen elde edilmiş bir ceviz çeşididir. Yan dallarda yüksek oranda meyve veren Kaliforniya ceviz çeşitlerinden olan bu çeşit verimliliği sebebiyle günümüzde halen kullanılmaktadır. Çeşidin yan dallarda meyve verme oranı %80-90 'dır.
Erken hasat edilen çeşidin hasat zamanı Eylül ayı ortasıdır. %50 iç randımanı olan çeşidin meyve iriliği ise orta küçük gurup içinde bulunmaktadır. İç ceviz ağırlığı 5,7 gr olup kabuk yapışması çok iyidir. Meyve şekli oval olup iç oranı %50 ve açık renkli iç oranı ise %50-70 arasındadır. Ağacı orta irilikte ve yuvarlak taçlı olup gelişme gücü iyidir. Payne ile kurulu kapama ceviz bahçelerinde ağaç gelişimini iyi bir budama ile sürdürmek mümkün olabilmektedir. Dikim sıklığı 7,5 x 9,0 m veya 6,5 x 7,5 olabilir.
SERR (UC59-129) : Toprak şartlarının iyi olduğu yerlerde aşırı bir ağaç gelişimi ile iyi bir verim elde edilmesi çoğu kez rastlanan bir durumdur. Tozlayıcıya çoğu kez gereksinim duymaz. Hasat zamanı erken orta peryod olarak belirlenmiştir. İç randıman oranı yaklaşık %60'tır. İç ceviz ağırlığı 7,8 gr, açık renkli oranı ise %70-80'dir. Erken hasat olur, dikim sıklığı 12 x 12 m olarak belirlenir, çünkü iyi toprak şartlarında ağaç büyük bir taç oluşturur.
ASHLEY (UC66-4) : 1960 yılından beri yaygın olarak yetiştirilen ve yan dallarda %80-90 meyve veren çok verimli bir çeşittir. İç kurdu ve yanıklığa hassastır. İç ceviz ağırlığı 5,8 gr'dır. İç ceviz rengi Payne ye benzer ve açık renklilik oranı %50-70'tir. İç ceviz oranı %50 dir. Kuvvetli bir gelişim için ağır bir budamaya ihtiyaç duyar. Yüksek yağış olan yerlerde Ashley için bakteriyel yanıklık önemli bir sorundur.
Yan dallarda yüksek oranda meyve verme özelliği ile yaygın olarak kullanılan bir çeşittir.
SUNDLAND : Hasadı orta geç mevsimdedir. Yan dallarda meyve verme oranı %80-90 dır. İç rengi açık, iç randımanı %59, kabuklu meyve ağırlığı 10,4 gr, açık renkli iç oranı ise %85 tir. Genç ağaçların suya ihtiyacı çoktur.
TRINTA : Yan dallarda meyve verme oranı %80-90 dır. Çok verimli bir çeşittir. Hasat zamanı orta periyottur. %47 İç randımanı olan çeşidin iç ceviz rengi o kadar iyi değildir.
CHICO (UC56-206) : Sharkey x Marchetti melezi olan Chico, yan dallarda %90-100 oranında meyve veren çok verimli bir çeşittir. Payne ve Serr ceviz çeşitleri bu çeşit için iyi birer tozlayıcıdırlar. İç kurdu ve bakteriyel yanıklığa hassas olan bu çeşidin iç randımanı %48 olup, iç ceviz ağırlığı 5,2 gr dır. Açık renkli iç oranı %60-70 tir. Erkenci bir çeşittir.
VINA (UC49-49) : Franquette x Payne melezi olan çeşidin yan dallarda meyve verme oranı %80-90 arasındadır. Chico ve Chandler çeşitleri tozlayıcı çeşitler olarak kullanılabilir. İç rengi mükemmel olan çeşidin iç ceviz randımanı %49 olup, iç ağırlığı 6,3 gr, açık renkli iç oranı ise %60-70 tir.
TEHAMA (UC58-11) : Waterloo x Payne melezi olan bu çeşit %70 - 80 arasında yan dallarda meyve verir. Hasat zamanı orta dönemdedir. Meyveler iridir. Hasat gecikirse iç ceviz zararlanabilir. Rengi iyi, iç ceviz ağırlığı 6 gr, iç randımanı %50 ve açık renkli iç oranı %70'dir. Taç oluşumu geniştir. Bundan dolayı dikim aralıkları 10 x 12 m'dir.
AMIGO (UC56-226) : Sharkey x Marchetti melezi olan çeşitte yan dallarda meyve verme oranı %80-90'dır. İç ceviz rengi açık, iç randımanı %60 ve iç ceviz ağırlığı 5,9 gr'dır. Açık renkli iç oranı %60 tır.
TULARE (UC67-11) : Serr x Tehama melezidir. Yan tomurcuklarda meyve verme oranı %72 dir. İç ceviz ağırlığı 7,5 gr, açık renkli iç oranı %86 ve iç randımanı ise %53 tür. Orta kuvvetteki ağaçları dikine gelişen taç sistemine sahiptir.
HOWARD (UC64-182) : Pedro x 56-224 melezi olan çeşit %80-90 oranında yan dallarda meyve verir. Meyvesi 4 köşeli yuvarlak, iç ceviz ağırlığı 6,5 gr, açık renkli iç oranı ise %90-95 tir. İç randımanı %49 dur. Mükemmel iç cevize sahip olan çeşitte hasat Hartley den hemen öncedir. Ağaçları küçük orta irilikte olup Vina ve Chandler den küçüktür. Verim ve meyve iriliğini muhafaza edebilmek iyi bir budama ihtiyacı duyar.
CISCO (UC66-178) : Howard ve Chandler gibi çeşitler için tozlayıcı çeşit olarak kullanılmaktadır. Ağaçları dikine gelişim gösterir. Gelişme kuvvetleri orta düzeydedir. Çeşidin meyveleri ufak olup iç ceviz ağırlığı 5,7 gr, iç ceviz oranı %47 dir. %77 oranında yan dallarda meyve verir.
REGO : Portekiz çeşitlerinden olan Rego, %80-90 oranında yan dallarda meyve veren bir çeşittir. İç ceviz ağırlığı 5 gr ve iç rengi kalitesi orta düzeydedir.